روش تنظیم صحیح وزنه ها در موتور ویبره نسبتاً آسان است، اما با توجه به اینکه تنظیم مناسب و صحیح بر عملکرد و طول عمر قطعات و تجهیزاتی که موتور ویبره به آن‌ها متصل است تأثیر زیادی دارد، در این مطلب به شرح و توضیح چگونگی این موضوع می‌پردازیم.

[در بخش‌های مختلف این مطلب از عناوین مختلفی مثل موتور ویبره، ویبراتور یا ویبره بدنه استفاده شده که همگی نام‌های مختلف یک دستگاه هستند.]

جهت دستیابی به درک مناسبی از اهمیت تنظیم وزن و تأثیر آن بر عملکرد موتور ویبره و مهم تر از آن بر روی قطعات تجهیزات، کمی از محاسبات ریاضی کمک گرفته شده است. هر نوع ویبراتور دوار، که شامل موتور ویبره الکتریکی دوار (RE)، ویبراتورهای ساچمه ای یا موتور ویبره توربینی می‌شود با چرخش یک جرم پیرامون مرکز دستگاه یا شافت، «نیروی ارتعاشی» را تولید می‌کند. نیروی ارتعاشی تولید شده به سه پارامتر وابسته است:
۱. وزن جرم دوار
۲. فاصله مرکز ثقل آن جرم از مرکز چرخش (دوران)
۳. سرعت دورانی (سرعت چرخش)

برای یک ویبراتور با جرم دوار، فرمول Fo = mo۲ را می‌توان ارائه کرد که در آن mo جرم وزن دوار آنبالانس (نامتعادل)، e فاصله از مرکز ثقل وزن چرخشی تا مرکز دوران (چرخش) و ω فرکانس دورانی ویبراتور است. اگر بخواهیم این معادله را به یک شکل نسبتاً ساده تر تبدیل و مجدداً بازنویسی نماییم، نتیجه F = 2.85E-5 x unbalanced x rpm۲ می‌شود، که در آن «unbalanced» برابر با وزن جرم دوار ضرب در فاصله از مرکز ثقل تا مرکز چرخش (دوران) است. واحدها در اینچ-پوند است.

موتور ویبره با دو مجموعه از وزنه های نصب شده بر روی هر سر شافت موتور طراحی شده است. تصویر زیر یک موتور ویبره برش خورده را نشان داده و همان طور که مشخص است، وزنه هایی که به جرم «نامتعادل یا آنبالانس» تبدیل می‌شوند، نیروی ارتعاشی لازم را ایجاد می‌کنند. در موتور ویبره و ویبره بدنه ها کلمه کلیدی Unbalanced (آنبالانس یا نامتعادل) است چراکه برای تولید ارتعاش مورد نیاز، جرم دوار نباید متعادل باشد. به دو مجموعه وزنه بر روی شفت لرزاننده باز گردیم، این وزنه ها می‌توانند نسبت به یکدیگر تغییر کنند تا حداکثر مقدار نامتعادل و در نتیجه بالاترین نیروی ارتعاشی خروجی با بیش ترین دور در دقیقه را تولید کنند. اگر وزنه های هر سمت را طوری تنظیم کرد که مخالف هم شده و متعادل شوند، هیچ نیروی ارتعاشی تولید نمی‌کنند. برای تنظیم وزنه های موتور ویبره، باید بدانیم برای یک سر لرزان تا سر دیگر چه کاری می‌بایست انجام شود. همچنین اگر ویبره بدنه بر روی تجهیزاتی مثل سرند، فیدر یا میز ویبره نصب شود [بخوانید: روش‌های استفاده از موتور ویبره در فرآیند‌ها]، هر گونه تنظیمی که برای یکی از دو یا چند ویبراتور مورد استفاده در این تجهیزات انجام شود، می‌بایست بر روی ویبراتور دیگر نیز دقیقاً انجام شود.

باید در نظر داشت، طراحی موتور ویبره ها به گونه‌ای است که اگر تنظیم وزنه ها در دوسر یکسان نباشد، عملکرد مناسبی نخواهند داشت. یعنی ویبراتور برای عملکرد با تنظیم وزنه ها به صورت نابرابر در دو سر طراحی نشده است. تنظیم نایکسان وزنه ها در دو سر موتور ویبره عمر موثر ویبراتور را کاهش خواهد داد و ممکن است در تجهیزات نیروهای مخرب تولید کند. به همین ترتیب و همان طور که گفته شد، در کاربرد روی تجهیزات، همه ویبراتورها باید به شیوه ای یکسان تنظیم شود و تمام وزنه ها در ویبراتورها نسبت به یکدیگر می‌بایست در جهت‌گیری یکسانی باشند.

نمای برش خورده موتور ویبره

مراحل تنظیم وزنه های گریز از مرکز در موتور ویبره

۱. پیش از انجام هر کاری، برای جلوگیری از راه اندازی ناخواسته یا غیرمنتظره موتور ویبره در هنگام تنظیم وزنه ها، منبع تغذیه را از ویبراتور جدا کنید.

۲. با استفاده از آچاری با اندازه مناسب، چهار پیچی را که سرپوش وزنه موتور ویبره را در جای خود نگه می‌دارد بردارید. برای سر دیگر ویبراتور نیز همین عمل را تکرار کنید.
تنظیم وزنه موتور ویبره
۳. هنگامی که درپوش (پوشش) برداشته شود می‌توان وزنه ها را تنظیم کرد. همانطور که در تصویر بالا نشان داده شده هر سر ویبراتور دو وزنه دارد، یک وزنه داخلی و یک وزنه خارجی. به منظور تنظیم نیروی خروجی ویبراتور فقط موقعیت وزنه بیرونی را تنظیم کنید. وضعیت وزنه داخلی را تغییر نداده و یا آن را تکان ندهید. پیچ یا مهره ای که وزنه را به شافت بسته است شل کنید. زمانی که پیچ شل شده است برای یک موقعیت جدید می‌توان وزنه را پیرامون شافت چرخاند.
احتیاط: اگر ویبراتور نصب شده بر روی تجهیزات یا بر روی یک قیف باشد که در آن شافت موتور عمود بر زمین است، هنگامی که پیچ نگهدارنده وزنه شل شده است، احتمال جدا شدن و سقوط آن از روی موتور ویبره وجود دارد، بنابراین از کنترل وزنه هنگامی که آن را در حول شافت می‌چرخانید اطمینان حاصل کنید.

عکس زیر نمای انتهایی وزنه ها و صفحه مقیاس را نشان می‌دهد. همانطور که نشان داده شده وزنه بیرونی (خارجی) بر روی سطح خود دارای یک «علامت پانچ» زاویه دار است که هنگام تنظیم وزنه بعنوان یک نقطه مرجع مورد استفاده قرار می‌گیرد. صفحه مقیاس از ۱۰۰٪، یعنی ماکزیمم نیروی خروجی، تا ۰٪، یعنی آرایش متعادل وزنه ها که در این حالت هیچ ارتعاشی ایجاد نمی‌شود، افزایش می‌یابد. جهت تنظیم آسان و تراز کردن وزن بیرونی، این افزایش در بازه ۱۰٪ نمایش داده شده است.

۴. وزنه خارجی را تا تنظیمات جدید دلخواه بچرخانید. از علامت پانچ به عنوان یک معیار استفاده نمایید؛ علامت پانچ را با خطِ روی صفحه مقیاس در تنظیمات جدید مطابقت دهید. در تصویر نشان داده شده، تنظیم موتور ویبره بر اساس تنظیمات کارخانه روی ۴۰٪ است.
تنظیم وزن در ویبره بدنه
۵. پس از چرخاندن وزنه بیرونی تا موقعیت جدیدش، پیچ وزنه را مجدداً سفت کنید و وزنه را بطور ایمن به شافت ویبراتور محکم کنید. پس از بستن پیچ و مهره گیره وزنه، دوباره چک کنید تا مطمئن شوید که وزنه کاملاً به شافت محکم شده و شافت تکان نمی‌خورد، اگر علامت پانچ دورتر از علامت مورد نظر روی صفحه مقیاس باشد پیچ و مهره‌ها را شل کرده و وزنه بیرونی را مجددا موقعیت دهی کنید. در نهایت پیچ و مهره را مجدداً سفت کنید و اطمینان حاصل کنید که وزنه در مکان جدیدش ثابت شده است.

۶. روند تنظیم وزنه را برای سر دیگر ویبراتور نیز تکرار کنید. همانطور که قبلاً نیز ذکر شد، بسیار مهم است که وزنه بیرونی روی هر دو سر ویبراتور در موقعیت یکسانی بر روی صفحه مقیاس نشان داده شده تنظیم شود. بعنوان مثال اگر یک وزنه بیرونی روی ۸۰% تنظیم شده وزنه دیگر می‌بایست دقیقاً روی همان موقعیت تنظیم شود.

۷. پوشش وزنه ها را بر روی ویبراتور قرار دهید. مطمئن شوید که همه پیچ و مهره‌های درپوشش در جای خود قرار گرفته و سفت شده‌اند.

۸. اگر موتور ویبره ای که تنظیم شد روی تجهیزات ارتعاشی که از دو موتور ویبره استفاده می‌کنند نصب شده است، این روش را بر روی ویبراتور دوم نیز تکرار کنید. هر دو ویبراتور باید در هر دو سر تنظیمات یکسانی داشته باشند.

۹. تنظیمات جدید وزنه را برای مراجعات آتی ثبت نمایید.

۱۰. موتور ویبره را به سرویس بازگردانید.

روش بیان شده برای تنظیم وزنه ها در یک موتور ویبره الکتریکی است. همانطور که چندین بار ذکر گردید در ویبراتورهای نصب شده روی تجهیزات، بسیار مهم است که مطمئن شوید تنظیمات وزنه در هر دو سر هر دو ویبراتور یکسان هستند. اگر این تنظیمات یکسان نباشند خروج از مرکز (گریز از مرکزی) یکی از ویبراتورها از دیگری متفاوت خواهد بود. همانطور که در معادله موجود در پاراگراف دوم نشان داده شده، اگر خروج از مرکز متفاوت باشد ویبراتورها در سرعت یکسانی کار کنند، نیروی ارتعاشی تولید شده توسط یکی از ویبراتورها با نیروی تولید شده توسط ویبراتور دیگر مطابقت نمی‌کند. این نیروی نامساوی برای قطعات دستگاه می‌تواند بسیار مخرب باشد و باید از آن اجتناب شود.

این مقاله به صورت اختصاصی برای سام تجهیز تهیه شده است.
استفاده از مطالب و مقالات سایت تنها با ذکر منبع و درج آدرس سایت سام تجهیز مجاز است.